Honorowi Obywatele Miasta Kościana
Gerard de Bruin
Gerardus Jacobus de Bruin urodził się 26 stycznia 1935 roku w Rotterdamie, gdzie mieszkał ze swoimi rodzicami i dwiema siostrami.
Po uzyskaniu średniego wykształcenia pracował przez pewien okres w cukierni, następnie w ubezpieczalni, gdzie zajmował się wyceną strat spowodowanych wypadkami, pełnił tam funkcję kierownika departamentu. W 1975 r. rozpoczął pracę w Społecznej Służbie Zdrowia jako specjalista od zatrudnienia pełniąc funkcję biegłego przy podejmowaniu decyzji o nieprzydatności do pracy i przejściu na rentę zdrowotną.
Do 1966 roku Pan Gerard wraz z rodziną mieszkał w Rotterdamie, następnie przeprowadził się do Krimpen a/d IJssel, gdzie mieszka do tej pory.
Od wczesnej młodości Pan Gerard był członkiem YMCA (Związek Chrześcijańskiej Młodzieży Męskiej).
Przez wiele lat prowadził niedzielną szkołę kościelną w Rotterdamie i w Krimpen a/d IJssel oraz był w Zarządzie Komitetu Szkół Chrześcijańskich w Krimpen a/d IJssel. Podczas pełnienia funkcji diakona w ,,Wingerd’’ (kościół protestancki w Krimpen a/d IJssel), rozpoczął wraz z grupą kilku osób ekumeniczną akcję ,,Krimpen-Kościan’’ (rok 1981). Przez wiele lat kierował licznymi o różnym charakterze akcjami pomocy dla mieszkańców Kościana. Dał się wszystkim poznać jako wypróbowany przyjaciel.
Uchwałą nr XII/128/91 z dnia 1 października 1991 roku Rada Miejska Kościana nadała Panu Gerardowi de Bruin, prekursorowi współpracy pomiędzy gminą Krimpen a/d IJssel i Miastem Kościanem, wielkiemu przyjacielowi mieszkańców miasta, Honorowe Obywatelstwo Miasta Kościana.
Adam Tomaszewski
Pan Adam Tomaszewski urodził się 9 sierpnia 1918 roku w Kościanie. Był absolwentem Gimnazjum im. Św. Stanisława Kostki w Kościanie, w którym działał aktywnie jako harcerz.
Jeszcze przed wojną rozpoczął studia w Akademii Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie i w Warszawie, gdzie ukończył Podziemną Szkołę Podchorążych Piechoty. Jako żołnierz Armii Krajowej brał udział w Powstaniu Warszawskim, w walkach o Śródmieście. Po jego klęsce dostał się do niewoli. Były to najsroższe obozy jenieckie w Sandbostel i Westertimke. Po ich wyzwoleniu przebywał jako porucznik Oddziałów Wartowniczych w amerykańskiej strefie okupacyjnej w Niemczech. W 1948 r. wyjechał do Kanady i pozostał w niej na stałe. Przez wiele lat pracował tam fizycznie i uczył się. Ukończył studia slawistyczne na uniwersytecie w Ottawie.
Mieszkał w Toronto. Był tam aktywnym działaczem emigracyjnym, szczególnie zaangażowanym w działalności edytorskiej i wydawniczej. Wraz z żoną Jadwigą Jurkszus, znaną dziennikarką, współredagował Dodatek Literacki ,,Prąd’’. Był również jednym z założycieli Polskiego Funduszu Wydawniczego w Kanadzie. Był redaktorem ,, Głosu Polskiego’’ i członkiem Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie.
W szerokich kręgach emigracji był cenionym prozaikiem i reportażystą. Napisał i wydał jedenaście książek, w tym trzy o Kościanie - rodzinnym mieście, czwarta zaś opowiada o wojennych losach autora. Wydrukował około półtorej setki reportaży, felietonów, szkiców, opowiadań w wielu pismach emigracyjnych, między innymi w londyńskich ,,Wiadomościach’’, ,,Oficynie Poetów i Malarzy’’, ,,Tygodniku Polskim’’, ,,Ostatnich Wiadomościach’’, ,,Przeglądzie Polskim’’.
Za swoją literacką twórczość otrzymał wiele znaczących nagród, między innymi ,,Związkowca’’ i ,,Głosu Polskiego’’, Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie, nagrodę Fundacji im. Władysława i Nelly Turzańskich - ,,za całokształt osiągnięć literackich, stanowiących ważny, wzbogacający nas zapis doświadczeń polskich losów w kraju i na obczyźnie’’. Fundacja Henryka Florkowskiego i jego synów Andrzeja i Wojciecha nadała mu medal ,,Ziemia Kościańska Swemu Miłośnikowi’’. W 1995 roku został uhonorowany Nagrodą Twórczą Miasta Kościana.
W książkach o Kościanie: ,,Młodość została nad Obrą’’, ,,Gorzko pachną piołuny’’, ,,Gdzie jesteś Itako’’ zawarta została miłość do kraju lat młodości. Autor pokazał w nich przedwojenny portret miasta, w licznych dygresjach kreślił jego dzieje na szerokim historycznym tle Wielkopolskiej Ziemi. Znajdujemy w nich wzruszające opisy najważniejszego zakątka na świecie - Kościana, w których rzetelna wiedza wysuwa się na pierwszy plan. Jest to swoista encyklopedia wiedzy o Ziemi Kościańskiej przekazana w formie poetyckiej zadumy i głębokiej refleksji nad przeszłością. Książki te są również wyrazem tęsknoty ich autora do rodzinnych stron, autora, który mieszka na drugim końcu świata, tysiące kilometrów od Kościana, dla którego słowo Ojczyzna nie jest pustym dźwiękiem.
Niewiele jest miast będących bohaterami książek i niezmiernie rzadko pojawiają się książki, w których miasto podniesione jest do rangi bohatera. Życie i twórczość uczyniły Pana Adama Tomaszewskiego ambasadorem naszego miasta w dalekiej Kanadzie.
Zostawił po sobie oprócz wymienionych już książek także: ,,Śpiew Syren’’, ,,Wiosna u Wielkich Jezior’’, ,,Chleba naszego powszedniego’’, ,,Ze sceny i estrady’’, ,,Szkunery i wyspy’’, ,,Ileż to dni, ileż to lat’’, ,,I to jest Meksyk’’, ,,Kowboje, Apasze, Mormoni’’, ,,Toronto, Tronto, Trana’’.
Pan Adam Tomaszewski, obieżyświat i pisarz, zmarł 9 sierpnia 2002 r. w dniu swych 84 urodzin. Rada Miejska Kościana pragnąc upamiętnić twórczy dorobek Pana Adama Tomaszewskiego nadała Miejskiej Bibliotece Publicznej w Kościanie Jego imię Uchwałą nr XXX/362/05 z dnia 30 marca 2005 r.
Rada Miejskiej Kościana Uchwałą nr XXXVIII/385/97 z dnia 22.04.1997 r. nadała Panu Adamowi Tomaszewskiemu Honorowe Obywatelstwo Miasta Kościana.
Henryk Florkowski
Pan Henryk Florkowski urodził się w dniu 14 lipca 1921 r. w Lesznie.
Nauki pobierał w Katolickiej Szkole Powszechnej w Lesznie, którą ukończył w 1934 r. W latach 1938 - 1939 był uczniem Gimnazjum im. Jana Amosa Komeńskiego w Lesznie, które ukończył w 1938 roku. W latach 1938-1939 był uczniem Liceum Humanistycznego im. Króla Stanisława Leszczyńskiego. Maturę zdał w 1943 roku na konspiracyjnych kompletach Armii Krajowej w Lesznie. Był wtedy podchorążym AK. Studiował w latach 1945 - 1950. W 1967 roku uzyskał doktorat na Akademii Medycznej w Poznaniu za pracę o wpływie insuliny na gospodarkę wodną i jonową u chorego.
W latach 1952-1956 był kierownikiem Ośrodka Zdrowia w Kościanie. W latach 1956-1980 był Ordynatorem Oddziału Internistycznego w Szpitalu Powiatowym w Kościanie.
W latach 1961-1966 pełnił funkcję Dyrektora Szpitala Powiatowego w Kościanie.
Zawsze był bezpartyjny.
Miał wiele pasji, wszystkie jednak łączył regionalizm. W 1961 roku był współzałożycielem Towarzystwa Miłośników Ziemi Kościańskiej, gdzie inicjował i współorganizował sesje, sympozja i konferencje. Był twórcą i przez blisko 30 lat redaktorem naczelnym Pamiętników Towarzystwa Miłośników Ziemi Kościańskiej. Badał dzieje miasta, powiatu oraz kościańskiej medycyny. W dziedzinie historii medycyny opracował i opublikował wiele prac, wśród nich „Słownik lekarzy kościańskich”.
Od początku lat sześćdziesiątych XX w. podejmował starania o otwarcie w Kościanie placówki muzealnej, które nastąpiło w 1981 r. Dr. Florkowski przekazał w darze nowoutworzonej placówce wiele cennych eksponatów związanych z przeszłością miasta i regionu kościańskiego. W ciągu wielu lat dr H. Florkowski aktywnie uczestniczył w życiu muzeum, bywał na wystawach, doradzał, podpowiadał, zawsze pomocny i życzliwy.
Przez całe życie działał w licznych organizacjach społecznych. Był działaczem Polskiego Czerwonego Krzyża, członkiem honorowym Polskiego Towarzystwa Lekarskiego, Polskiego Towarzystwa Historii Medycyny i Farmacji, Stowarzyszenia Rozwoju Służby Zdrowia. Współtworzył i był długoletnim członkiem Rady Naukowej ,,Przyjaciela Ludu’’ w Lesznie. Był członkiem wielu stowarzyszeń zagranicznych, między innymi członkiem Światowego Stowarzyszenia Chirurgów Kręgosłupa w Wiedniu (od 1983 r.).
W 1991 roku jako pierwszy lekarz na Międzynarodowym Zjeździe Lekarzy w Częstochowie otrzymał godność „Gloria Medicinae”.
Był laureatem licznych nagród twórczych, między innymi Wielkopolskiego Towarzystwa Kulturalnego, Miasta Kościana, w 2000 roku otrzymał Medal 600-Lecia Odnowienia Praw Miejskich Kościana. Uhonorowany został nagrodą Wiadomości Kościańskich ,,za nieprzeciętność’’.
Rada Miejska Kościana Uchwałą Nr XXV/260/2000 z 21.12.2000 r. nadała Panu Henrykowi Florkowskiemu Honorowe Obywatelstwo Miasta Kościana.
Pan dr Henryk Florkowski, ceniony lekarz, historyk medycyny, regionalista, zmarł 26 grudnia 2003 roku przeżywszy 82 lata.
Rada Miejska Kościana wobec niekwestionowanych zasług dr. Henryka Florkowskiego dla Kościana i Ziemi Kościańskiej nadała Muzeum Regionalnemu w Kościanie Jego imię Uchwałą nr XXX/361/05 z dnia 30 marca 2005 r.
Od 2005 r. w Kościanie odbywają się Ogólnopolskie Półmaratony im. dr. Henryka Florkowskiego.
Edward Stróżyk
Pan Edward Stróżyk urodził się 28 sierpnia 1912 roku w Dzięczynie, w powiecie gostyńskim.
Nauki pobierał w Szkole Przygotowawczej im. Mikołaja Kopernika w Poznaniu, Państwowym Gimnazjum im. Św. Stanisława Kostki w Kościanie. Ukończył Dywizyjny Kurs Podchorążych Rezerwy w Poznaniu, studia podyplomowe 2-letnie - Studium Gospodarcze przy Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Był oficerem legendarnego 55 pułku piechoty w Lesznie, a w latach 1935 - 1939 żołnierzem generała Stefana Grota Roweckiego. Brał udział w kampanii wrześniowej. Był oficerem konspiracyjnej Narodowej Organizacji Bojowej placówka ,,Kościan’’ (1940-1941). Został wywieziony na przymusowe roboty do miejscowości Schipkau, skąd zbiegł. Od 1942 r. był oficerem Armii Krajowej w dyspozycji Inspektoratu Rejonowego w Lesznie. Walczył jako żołnierz II Armii Wojska Polskiego. Po wojnie inwigilowany przez Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa w Kościanie, współpracy z UB nigdy nie podjął. Do stopnia majora został awansowany w 2001 r. Był współzałożycielem Instytutu im. Generała Stefana ,,Grota’’ Roweckiego w Lesznie, seniorem korpusu oficerskiego garnizonu WP w Lesznie.
Pan Edward Stróżyk był wybitnym i wszechstronnym sportowcem, który uprawiał lekkoatletykę i gry zespołowe. W Kościanie bronił barw klubowych ,,Sarmacji’’, GKS ,,Hellada’’, TG ,,Sokół’’, KS ,,Unia’’. Po 1956 r. włączył się - jako działacz - do wspierania odradzającego się sportu kościańskiego. Przez wiele kadencji wchodził w skład ścisłego zarządu MKKS ,,Obra’’. Opiekował się głównie sekcją koszykówki.
Był członkiem założycielem (w 1956 r.) Klubu Oficerów Rezerwy w Kościanie, członkiem Polskiego Związku Emerytów i Rencistów, członkiem honorowym Stowarzyszenia Absolwentów Gimnazjum i Liceum w Kościanie.
Odznaczony został Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, medalami ,,Za zasługi dla LOK’’, ,,Za zasługi dla Obronności Kraju’’, honorowymi odznakami za zasługi dla Poznania, Leszna, Śląskiego Okręgu Wojskowego. Uhonorowany został nagrodą Wiadomości Kościańskich ,,za nieprzeciętność’’.
Rada Miejska Kościana Uchwałą nr XX/214/04 z dnia 29 stycznia 2004 r. nadała Panu Edwardowi Stróżykowi Honorowe Obywatelstwo Miasta Kościana.
Pan Edward Stróżyk, mjr rez. Wojska Polskiego, legenda leszczyńskiego garnizonu, wspaniała osobowość, człowiek, od którego emanowała niesamowita radość życia, zmarł 8 grudnia 2006 r. w wieku 94 lat.
Marian Koszewski
Pan Marian Koszewski urodził się 20 września 1923 r. w mieście nad Obrą. Był absolwentem Gimnazjum i Liceum im. św. Stanisława Kostki, współzałożycielem w 1940 r. konspiracyjnej organizacji młodzieżowej ,,Pakt Czterech’’. W 1941 r. został aresztowany przez gestapo, był więźniem politycznym Fortu VII w Poznaniu i obozów koncentracyjnych Auschwitz i Mauthausen - Gusen, gdzie doczekał wyzwolenia w maju 1945 r. Współtwórca Związku Więźniów Politycznych wraz z komendantem kościańskim AK rtm. Leonem Ciszakiem i prof. Klemensem Kruszewskim.
Pan Marian Koszewski był współzałożycielem i członkiem honorowym Towarzystwa Miłośników Ziemi Kościańskiej oraz Stowarzyszenia Absolwentów Gimnazjum i Liceum Kościanie; działaczem organizacji kombatanckich, członkiem honorowym wielu organizacji.
Był wybitnym regionalistą. Autorem książek i artykułów o mieście Kościanie, wśród nich przewodników po miejscach pamięci narodowej, historykiem Kościoła Katolickiego i dziejów oręża polskiego. Jako jeden z nielicznych od dziesiątek lat co roku systematycznie i bezinteresownie odbywał spotkania z uczniami szkół kościańskich, przekazując im wiedzę o historii. Współtworzył i był długoletnim sekretarzem ,,Przyjaciela Ludu’’ w Lesznie. Był współpracownikiem wydawnictw naukowych i popularno-naukowych w Kościanie, Lesznie i Poznaniu, gdzie zawsze prezentował lokalne tematy kościańskie. Miasto Kościan było dla niego najwyższą wartością.
Rada Miejska Kościana Uchwałą Nr XXXVII/423/05 w dniu 24.11.2005 r. nadała Panu Marianowi Koszewskiemu Honorowe Obywatelstwo Miasta Kościana.
Pan Marian Koszewski, regionalista, historyk, społecznik, wielki miłośnik Grodu nad Obrą zmarł 16 października 2006 r. w wieku 83 lat.
Maciej Morawski
Maciej Morawski - dziennikarz, publicysta i wybitny polski działacz emigracyjny -urodził się 20 września 1929 r. w Poznaniu. Jest synem dyplomaty i pisarza Kajetana Dzierżykraj Morawskiego z Jurkowa – ambasadora Polski we Francji przy rządzie Wolnych Francuzów gen. de Gaulle. Dzieciństwo spędził w Jurkowie. W czasie II wojny światowej mieszkał w Małej Wsi, Warszawie i Belsku koło Grójca – uczy się na tajnych kompletach, od września 1944 roku był Żołnierzem Armii Krajowej w drużynie łączności w Belsku. Wiosną 1945 roku wraz z matką powrócił do powiatu kościańskiego i w marcu 1945 roku podjął naukę w Państwowym Gimnazjum i Liceum im. św. Stanisława Kostki w Kościanie. Działał w Organizacji Młodzieżowej Towarzystwo Uniwersytetów Robotniczych. Brał udział w zabezpieczaniu ekshumacji obywateli powiatu, zamordowanych w 1939 roku w egzekucjach na kościańskim Rynku i w Parku Miejskim. Mieszkał na stancji w Kościanie. Tutaj zdał maturę w trybie przyspieszonym w styczniu 1946 roku i podjął studia na psychologii w Uniwersytecie Poznańskim. W tym samym roku wyjechał z matką do swego ojca do Paryża i przebywał odtąd na emigracji we Francji.
Tam studiował na Wydziale Nauk Społecznych Katolickiego Uniwersytetu w Paryżu (Licence es Sciences Sociales CATHO), Akademii Handlowej w Paryżu, następnie w Instytucie Wyższych Studiów Europejskich Uniwersytetu w Strasburgu (był tam stypendystą Kolegium Komitetu Wolnej Europy, 1953-1954). Był (po Janie Kułakowskim) prezesem w latach 1955-1965 polskiego Zjednoczenia Młodzieży Chrześcijańsko-Społecznej (sekcji polskiej Międzynarodówki Młodych Chrześcijańskich Demokratów).Współredagował następnie "Le Nouvel Horizon", był działaczem społecznym, dziennikarzem "Journal des Finances". Współpracował z biurami paryskimi Komitetu Wolnej Europy i Radia Wolna Europa.
Od 1955 r. "wolny strzelec" (współpracował wówczas z późniejszym dyrektorem Sekcji Polskiej RWE Zygmuntem Michałowskim), a następnie wieloletni etatowy korespondent Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa w Paryżu (1965-1992), bliski współpracownik Jana Nowaka-Jeziorańskiego.
Jeden z najlepszych polskich korespondentów informacyjnych RWE, z tego powodu był przedmiotem ostrych ataków ze strony propagandy PRL (m.in. zarzut szpiegostwa), w wyniku nagonek i pogróżek jego żona, Jadwiga z Żeromskich, zaniemogła. Zasłynął pod koniec lat 80. ze swych, prowadzonych na antenie w sposób nowatorski, bezpośredni i przyjacielski wywiadów radiowych z działaczami "Solidarności". Dorywczy współpracownik paryskiej "Kultury" (np. nowele pt.: Jacek i Champs Elysées). Był członkiem Polskiego Komitetu Ruchu Europejskiego i współpracownikiem paryskiej delegatury Rządu RP na Wychodźstwie.
W 1994 r. założył w Warszawie Klub im. Giorgio La Pira (Dialog ponad podziałami). Obecnie kieruje m.in. Polskim Funduszem Humanitarnym we Francji, opiekującym się Domem Spokojnej Starości Polskiego Funduszu Humanitarnego w Lailly-en-Val. Jest Kawalerem Zakonu Maltańskiego, a także paryskim przedstawicielem Towarzystwa Polska- Francja w Paryżu (towarzystwo zabiega o większą obecność Francji w Polsce i Polski we Francji). Członek Rady Nadzorczej Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego w Warszawie, Rady Fundacji im. Kościelskich i Stowarzyszenia Wolnego Słowa.
Odznaczony Krzyżem Armii Krajowej (Londyn 1967), Złotym Krzyżem Zasługi (Londyn), Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1995), Medalem "Zasłużony dla tolerancji" (2006), Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2007).
Jest laureatem nagrody „Wiadomości Kościańskich” za działalność na rzecz pojednania narodowego, otrzymał też Honorowe Obywatelstwo Miasta i Gminy Krzywiń. Kawaler francuskiego Orderu "Arts et Lettres".
Mieszka w Paryżu. Od 1989 roku utrzymuje systematyczne kontakty z Kościanem. W działalności publicystycznej, w kraju i zagranicą, zawsze podkreśla dumę z faktu, iż wywodzi się z powiatu kościańskiego. O swoich związkach z Ziemią Kościańską mówi w każdej ważnej wypowiedzi. Propaguje ideę tolerancji dla ludzi o odmiennych poglądach. Jest zwolennikiem porozumienia się Polaków poza podziałami politycznymi. Wyznaje zasadę, że punkt wyjścia do miłości człowieka w ogóle stanowi ukochanie tak zwanej małej Ojczyzny - Kościan (obok Paryża) uważa za najważniejsze miasto swojego życia. Często odwiedza groby krewnych i przyjaciół na kościańskich cmentarzach, spotyka się z młodzieżą szkolną. Park w Kościanie nosi imię jego ojca ambasadora Kajetana Morawskiego. Fragmenty swoich dzienników publikuje na łamach „Wiadomości Kościańskich”. Jubileusz 80-lecia urodzin obchodził właśnie w Kościanie w 2008 roku – specjalny spektakl o życiu i pracy Macieja Morawskiego przygotował na tę okazję reż. Janusz Dodot.
Przyznanie Panu Maciejowi Morawskiemu Tytułu Honorowego Obywatela Miasta Kościana, jest wyrazem uznania oraz szacunku dla jego pracy, osiągnięć i świadectwa życia. Stanowi jednocześnie wyraz wdzięczności za przywiązanie i miłość do Miasta Kościana, któremu wielokrotnie dawał wyraz przysparzając naszemu miastu dumy i splendoru.
Rada Miejska Kościana uchwałą nr XVII/167/12 z dnia 23 sierpnia 2012r. nadała Panu Maciejowi Morawskiemu za szczególne zasługi dla miasta Kościana Honorowe Obywatelstwo Miasta Kościana.
Zmarł 6 czerwca 2021 r. w Paryżu, przeżywszy 91 lat.